ثبت جهانی شوش و میمند

یکشنبه, 14 تیر 1394 ساعت 08:28

پس از کش‌وقوس‌های فراوان، روز گذشته بالاخره محوطه تاریخی شوش و منظر فرهنگی میمند به ثبت جهانی رسیدند.

هرچند با ثبت این دو اثر تاکنون 19 اثر میراثی در ایران ثبت جهانی شده است اما در سال‌های اخیر کاستی‌هایی در زمینه ثبت جهانی آثار میراثی وجود داشته و حتی در مواردی آثار ثبت شده، به دلیل عدم محافظت از سوی سازمان یونسکو تهدید به خارج شدن از فهرست میراث جهانی شده‌اند. ثبت جهانی یک اثر، یک موفقیت به حساب می‌آید چرا که اثر ثبت شده تحت حفاظت سازمان‌های بین‌المللی قرار می‌گیرد. با وجود این، در سال‌های اخیر شاهد این بوده‌ایم که به‌رغم ثبت جهانی حفاظت درستی از آثار تاریخی صورت نگرفته است. 

 محوطه تاریخی «شوش» و منظر فرهنگی «میمند» به‌عنوان هجدهمین و نوزدهمین آثار ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیدند.سی ‌و نهمین اجلاس سالانه کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو در شهر بن آلمان که از 28 ژوئن تا 8 جولای در حال برگزاری است 37پرونده شامل 31 اثر فرهنگی‌، 5 اثر طبیعی و یک اثر ترکیبی (فرهنگی - طبیعی) را برای پیوستن به فهرست میراث جهانی مورد بررسی قرار می‌دهد.در این دوره از اجلاس یونسکو، ایران پرونده «شوش» در خوزستان را ارائه کرد که با اکثریت آرای اعضا، محوطه تاریخی شوش به ثبت جهانی رسید. در پرونده شوش، تپه باستانی آن با در نظر گرفتن معیارهای چهارگانه کمیته میراث جهانی در خصوص حفظ اصالت، یکپارچگی، مدیریت و حفاظت محوطه مورد ارزیابی و بررسی قرارگرفت.پرونده دیگری که ایران برای ثبت جهانی در این دوره از اجلاس یونسکو ارائه کرد منظر فرهنگی «میمند» در کرمان برای ثبت به عنوان یک اثر تاریخی فرهنگی در فهرست میراث جهانی یونسکو بوده که این پرونده هم به ثبت جهانی رسید. ایرنا نوشت؛ با ثبت جهانی این  دو اثر در هفت‌هزار سایت جهانی ثبت می‌شود و مقصد بسیاری از گردشگران خارجی خواهد بود. 

 مروری بر 19 اثر فرهنگی ایران که رنگ جهانی گرفتند

ایران سه سال پس از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو، در سال 1975 به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست و توانست در سال 1979 سه اثر خود را در این فهرست به ثبت برساند. در روزهای اخیر محوطه تاریخی شوش و میمند نیز با تایید اعضای میراث جهانی یونسکو در این فهرست جای گرفت تا تعداد آثار ثبت شده از سوی کشورمان را به عدد 19 برساند. چغازنبیل، تخت‌جمشید، میدان نقش‌جهان، تخت‌سلیمان، بم و فضای فرهنگی آن، پاسارگاد، گنبد سلطانیه، سنگ نبشته بیستون، مجموعه کلیساهای آذربایجان، سازه‌های آبی شوشتر، مجموعه تاریخی بازار تبریز،آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، باغ ایرانی، مسجد جامع اصفهان، برج گنبدقابوس، کاخ گلستان ،شهر سوخته، شوش و میمند 19 اثر فرهنگی ایران هستند که رنگ جهانی گرفتند.

 حفاظت از اثر ملی مهم‌تر است یا ثبت آن؟

نگاهی به وضعیت حفاظت و نگهداری از آثار ثبت شده در فهرست ملی کشور نشان از کم‌توجهی و حفاظت نکردن از آثار افزوده شده به فهرست میراث ملی کشور دارد. مهم‌تر از ثبت یک اثر در فهرست میراث ملی کشور، حفاظت و نگهداری و نظارت بر آثار افزوده شده به فهرست میراث ملی کشور است. به گزارش خبرگزاری میراث‌فرهنگی بسیاری از آثار ثبت شده در فهرست میراث ملی کشور با کم‌توجهی، تخریب و حتی خروج از فهرست آثار ثبت‌شده مواجه شده‌اند. درحالی پرونده بسیاری از آثار تاریخی به همایش شورای ثبت آثار تاریخی، طبیعی و معنوی ارسال شد که خبرهایی از دخل و تصرف بدون درنظر گرفتن قوانین میراث‌فرهنگی و تخریب آثار از گوشه و کنار کشور منتشر شده است. چندی پیش محمدحسن طالبیان، معاون میراث‌فرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در بازدید از روند ثبت جهانی محوطه تاریخی شوش اعلام کرد که آبروی ایران در گرو ثبت جهانی این محوطه تاریخی است؛ این در حالی است که وضعیت بسیاری از اثرهای ثبت شده پیشین در فهرست میراث جهانی یونسکو نامناسب است. گویی این ثبت‌های سالانه به یک پز سیاسی برای برخی مسئولان تبدیل شده است که در دوره‌ای برای ثبت آنها تلاش‌هایی به عمل می‌آید و درست بعد از ثبت، زمانی که باید اقدامات مداوم و پایداری برای حفاظت، نگهداری و ارائه آنها به جهانیان صورت پذیرد، به ورطه بی‌توجهی و فراموشی سپرده می‌شوند.

 نارضایتی مدیرکل یونسکو از وضعیت برج جهان‌نما

اصفهان و شیراز از جمله مهم‌ترین شهرهای تاریخی ایران هستند که بیشترین آثار ثبت شده جهانی را تا به امروز در خود جای داده‌اند اما با وجود امکانات و توجهات بیشتر نسبت به سایر آثار، روند آسیب دیدگی و فرسایش به وضوح در این میراث‌های جهانی دیده می‌شود. برا ی مثال سال‌هاست که میدان نقش جهان درگیر پروژه برج جهان‌نما شده و وضعیت میدان نقش جهان آنچنان نامناسب است که چند ماه پیش با وجود تلاش‌های صورت گرفته در ساماندهی آن قبل از بازدید مدیرکل یونسکو، او نسبت به وضعیت نگهداری و حفاظت آن اعلام نارضایتی کرد.

 عملکرد  ضعیف فراکسیون میراث‌فرهنگی در دولت قبل

نماینده لاهیجان و سخنگوی سابق فراکسیون میراث ‌فرهنگی و گردشگری مجلس نهم با اشاره به فعالیت این فراکسیون در مجالس هفتم و هشتم، به «آرمان» می‌گوید: «عملکرد فراکسیون میراث‌فرهنگی و گردشگری در مجلس هشتم رضایت‌بخش نبود و نتوانست از جایگاه نظارتی خود در بحث‌های مربوط به گردشگری و میراث‌فرهنگی استفاده کند.» ایرج ندیمی، با اشاره به ثبت جهانی محوطه تاریخی شوش گفت: اصلی‌ترین دغدغه فراکسیون در مجلس نهم شناخت دقیق پتانسیل‌های کشور برای ایرانگردان و جهانگردان است. آثار تاریخی بعد از ثبت ملی و جهانی نباید به حال خود رها شوند و تازه از این تاریخ مسئولیت خطیر سازمان میراث‌فرهنگی در شناساندن این آثار آغاز می‌شود. ندیمی عنوان می‌کند: اینکه اثری ثبت ملی و جهانی می‌شود، راهکاری برای حفظ بهتر و اصولی‌تر آن است و نباید این بهانه‌ای شود برای اینکه بعد از ثبت ملی یک اثر را به حال خود رها کنیم.

 آثار تاریخی نباید به حال خود رها شوند

یک کارشناس میراث ‌فرهنگی در این زمینه به «آرمان» می‌گوید: در مورد هر اثر تاریخی دو اقدام مهم انجام می‌شود: اول ثبت ملی و بعد ثبت جهانی. ناصر پازوکی می‌افزاید: وقتی یک اثر ثبت ملی و جهانی شد تمام امکانات داخلی و خارجی باید بسیج شوند تا آن اثر به بهترین شکل نگهداری شود و نباید به حال خود رها شود. این کارشناس می‌افزاید: در برخی موارد اشخاص حقیقی و حقوقی مسئول نگهداری این میراث ارزشمند هستند و در برخی موارد دیگر مسئولیت این آثار مستقیم به سازمان میراث‌فرهنگی واگذار می‌شود. پازوکی با اشاره به ضعف‌ها و کاستی‌های سازمان میراث‌فرهنگی عنوان می‌کند: سازمان میراث‌ فرهنگی باید کارآمدتر شود تا بتواند بر این آثار ارزشمند نظارت بهتری داشته باشد. پازوکی با اشاره به کاستی‌های سازمان میراث‌فرهنگی در دولت قبل عنوان می‌کند: در دولت قبل که یکسره حفظ و حراست از این آثار به فراموشی سپرده شد و در دولت فعلی هم کوچک‌ترین تحرکی در این زمینه صورت نگرفته است، درحالی که حفظ و حراست از اثر ملی بیش از ثبت جهانی آن در حفظ آبروی بین‌المللی تاثیر دارد.

منبع : آرمان- صباالسادات حسینی

آخرین ویرایش در پنج شنبه, 18 تیر 1394 ساعت 12:34

درباره ما

سایت تحلیلی خبری

بورس اخبار

تماس با ما

  • mail to : irbourseakhbar@gmail.com